Çalışma Saatleri: 09:00 - 17:00
İletişim: 0850 433 93 93
Takip Et:
Doktorumla Büyüyorum / Çocuk Sağlığı  / Görünmeyen Tehlike! Çocuklarda Kurşun Zehirlenmesi
Çocuklarda Kurşun Zehirlenmesi

Görünmeyen Tehlike! Çocuklarda Kurşun Zehirlenmesi

Çok sayıda kimyasallara çevresel ve mesleksel maruziyet, insan yaşamının çeşitli aşamaları boyunca gerçekleşir. Bunların birçoğu toksik olmamakla beraber, kurşun, cıva, kadmiyum gibi bazı çevresel metallere maruz kalmak önemli bir sağlık riski oluşturabilir. Özellikle, kurşun, uzun zamandır yaygın bir kamuoyu endişesidir. Kurşun,insanlar tarafından keşfedilen en eski ağır metallerden biridir. Kurşun zehirlenmesi nasıl olur?

İnsanlar, düşük ergime noktası, yumuşaklık, şekil alabilirlik, korozyon direnci gibi eşsiz özelliklerinden dolayı son 5000 yıldır kurşun kullanmışlardır.

Eski uygarlıklardan, Roma İmparatorluğu’ndan bu yana sıhhi tesisat, sofra takımları, mutfak gereçleri ve dekoratif ürünlerin üretiminde, borular, pigmentler ve boyalar, inşaat malzemeleri, cam, seramiklerde de kullanılmıştır. Daha sonra kurşun, pillerde, elektronik bileşenlerde ve mühimmat, kablo kaplamaları, bazı boyalar ve seramikler ve gıda konserve endüstrilerindeki lehimleme alanlarında kullanılmıştır. Bazı ilaçlarda ve kozmetiklerde bile kullanılmaktadır. Boru, boya ve benzin katkılarının içindeki kurşun kullanımı çevreye büyük miktarda kurşun girmesine neden olmuştur.

Kurşun biyolojik olarak bozulmadığından, toprağın, havanın ve içme suyundaki uzun süre kalabilir.
İnsanların kurşun maruziyeti solunan hava, toz, gıda ve içme suyu yoluyla oluşmaktadır. Bununla birlikte kurşun, insanlarda bilinen bir biyolojik fonksiyona sahip değildir.
Son 30 yılda, bu metal pek çok benzin ve boya içeriğinde azaltılmış, yetişkinler ve çocukların kan kurşun seviyelerinde de eş zamanlı düşüş tespit edilmiştir.

Günümüzde Kurşun Kaynakları Nelerdir?

  • Boyalar
  • Seramikler
  • Lehimli konserve kutuları
  • İçme suyu
  • Tesisatlar
  • Gazete,dergi gibi basılı yayınlar
  • Şekerler
  • Oyuncak takılar
  • Oyuncaklar
  • Suni çim
  • Plastik jaluziler
  • Sigara
  • Eski evler, antikalar

Vücutta Dolaşımı

Kurşun, 20-30 yıl içinde yavaş yavaş kemikte depolanır. Kandaki kurşun seviyesini etkileyebilir. Ancak esas olarak ömür boyu maruz kalınan kurşunu daha iyi gösterir. Kanda tespit edilen kurşun düzeyleri daha çok yakın zamanda maruz kalınan kurşunu gösterir. Kemikte biriken kurşun, özellikle hamilelik, emzirme ve menopoz sonrası dönem gibi kemik demineralizasyon dönemlerinde zamanla serbest bırakılır. Bu nedenle, kurşunun kemikten harekete geçirilmesi, örneğin osteoporoz, kemik kırığı, gebelik, hipertiroidizm, kemik kanseri ve kemoterapi gibi artmış bir kemik dönüşümü veya demineralizasyona neden olan fizyolojik veya patolojik durumlarda ortaya çıkabilir.

Akut toksisite, kısa sürede mesleki yoğun maruz kalma ile ilişkili olup, 100-120 μg/ dl’lik kan kurşun seviyelerine ulaşmaktadır. Öte yandan, kronik toksisite çok daha yaygındır, uzun süreli tekrarlanan maruz kalmalardan sonra ortaya çıkar ve kanlı kurşun seviyeleri 40-60 μg/ dl arasındadır.

Kurşun toksikolojisi ile ilgili çok sayıda çalışma, özellikle sinir sistemi gelişiminde oldukça olumsuz etkili bir metal olduğunu göstermiştir. Yetişkinlerde ve çocuklarda yüksek seviye kurşuna maruz kalma, hafıza ve entelektüel gelişimi engellemekte, dikkat ve konsantrasyon fonksiyonlarının azaltmakta, psikomotor gelişimin duraklamasına neden olmaktadır.  Ayrıca kalp-damar sistemi, böbrek, üreme sistemi ve bağışıklık sistemi üzerinde oldukça olumsuz etkilere sahiptir.

Kurşun maruziyetinin etkileri, tüm insanlar için bir sağlık kaygısıdır, ancak özellikle erken çocukluk döneminde çocuklar en çok risk altındadır. Çocuğun geçtiği yıllarda aşırı miktarda inorganik kurşuna maruz kalması, beyin fonksiyonları üzerinde kalıcı olumsuz etkiler yaratabilir.

Yetişkinlerin çoğunda, kronik kurşun zehirlenmesi, işyerindeki maruz kalmalardan kaynaklanmaktadır. Büyük makinaların kullanıldığı üretim tesisleri, kurşun işleyen fabrikalar, pil, boya, lehim, mühimmat, araba radyatörleri, kablolar-teller ve bazı kozmetiklerin üretildiği fabrikalar bunlar arasında sayılabilir. İnorganik kurşun, solunum ya da gastrointestinal sistemden emilir ancak deriden absorbe edilmez. Demir bağırsakta kurşun alımını zayıflatır, demir eksikliği olan çocuklarda kanda kan kurşun seviyeleri de bunu desteklemektedir.

Emildikten sonra dolaşımdaki kurşun yaklaşık % 30-35 oranda eritrositlere(kırmızı kan hücreleri) bağlanırken emilen kurşunların sadece % 1’i plazmada ve serumda bulunur ve karaciğer, böbrek, aort, beyin, akciğerler ve dalakta 4-6 hafta içinde birikir.
Kurşun zehirlenmesi öncelikle böbrekler yoluyla atılırken, az miktarda ise dışkı ve ter atılır.
Akut inorganik kurşun zehirlenmesi en yaygın semptomu karın ağrısıdır; kronik maruz kalma ise kan hücreleri, sinir sistemi hücreleri, gastrointestinal ve renal sistemlere zarar verir.

Kurşunun Vücuttaki Diğer Etkileri Nelerdir?

Beyin hasarı, zeka geriliği, inaktivite, hiperaktivite, sürekli agresyon gösterme ile erişkinlerde Parkinson ve Alzheimer’a kadar çok geniş bir aralıkta etkileri olduğu bilinmektedir.
Ciddi kansızlık
Üreme hormonlarının azalması ve kısırlık
Böbrek fonksiyonlarında bozukluk, nefrit
CDC, 1-5 yaş arası çocuklarda kan kurşun düzeyinin 5 μg/ dL den düşük olması gerektiğini bildirmektedir. Bu referans değer her dört yılda bir CDC tarafından güncellenmektedir.

Kan Kurşun Seviyeleri Ne Zaman Kontrol Edilmelidir?

Bilinen maruz kalma riskine bakmaksızın, tüm çocukların 12 ve 24 ayda kan kurşun seviyelerine bakılması gereklidir
Buna ek olarak, daha genç yaşta önerilen taramayı kaçıran ≤72 aylık çocuklarda da ilk fırsatta bakılmalıdır.

Kan Kurşun Seviyesi Ölçümleri Neyi İfade Eder?  

KAN KURŞUN SEVİYESİ TEST SONUCU

(mcg/dl)

YAPILMASI GEREKENLER
0-4 ·       Çocuğunuzun kanında çok az miktarda kurşun var.

·       Küçük çocuklar için ortalama kurşun testi sonucu yaklaşık 2 mcg/ dL’dir

5-9 ·       Çocuğunuzun diğer çocuklara göre daha fazla kurşun var.

·       Doktorunuzla temasa geçin. Kurşun temasına neden olan faktörlerin ne olabileceği ve nasıl önlemler almanız gerektiği ile ilgili bilgi alın.

·       Doktorunuz, çocuğunuzun kan testini 3-6 ay içinde tekrarlamak isteyecektir.

10-14 ·       Çocuğunuzun kanında yüksek miktarda kurşun var ve harekete geçilmesi gerekir.

·       Doktorunuzla temasa geçin. Kurşun temasına neden olan faktörlerin ne olabileceği ve nasıl önlemler almanız gerektiği ile ilgili bilgi alın.

·       Doktorunuz, çocuğunuzun kan testini 1-3 ay içinde tekrarlamak isteyecektir.

15-44 ·       Çocuğunuzun kanında oldukça yüksek miktarda kurşun var. Hızlı bir şekilde hareket edilmelidir.

·       Doktorunuzla temasa geçin. Kurşun temasına neden olan faktörlerin ne olabileceği ve nasıl önlemler almanız gerektiği ile ilgili bilgi alın.

·       Bölgenizdeki yerel sağlık kuruluşlarından evinize gelerek olası kurşun kaynaklarını bulmaları konusunda yardım isteyin.

·       Çocuğunuzun beslenmesi ve büyüme gelişme durumunu kontrol ettirin.

·       Çocuğunuzun kan kurşun değeri 15-24 arasında ise doktorunuz 1-3 ay içinde tekrar test yapmak isteyecektir.

·       Çocuğunuzun kan kurşun değeri 25-44 arasında ise doktorunuz 2 hafta- 1 ay içinde tekrar test yapmak isteyecektir.

45 ve üzeri ·       Çocuğunuzun derhal tedavi olması gerekir.

·       Evinizde kurşun kaynağı var ise hastanede kalarak tedavi olması gerekecektir.

·       Bölgenizdeki yerel sağlık kuruluşlarından evinize gelerek olası kurşun kaynaklarını bulmaları konusunda yardım isteyin.

·       Evinizdeki kurşun kaynağı kaldırılmadıkça çocuğunuz eve dönmemelidir.

·       Tedavi sonrasında mutlaka kontrol kan kurşun seviyelerine bakılmalıdır.

TEDAVİ:

1)Kurşun zehirlenmesi en aza indirilmesi için gerekli çevresel önlemlerin alınması gereklidir.
2) Kurşun emiliminin azalması için çocukların beslenme durumları iyi denetlenmeli ve ayrıca kalsiyum, C vitamini ve demir açısından gerekli desteklerin yapılması gereklidir.
3) Kan kurşun seviyesine göre şelasyon tedavileri uygulanmalıdır.
YAZANLAR:
Dr. Filiz GÖKASLAN
Uzm. Dr. Hande NAMAL TÜRKYILMAZ
REFERANSLAR

1)     Low Level Lead Exposure Harms Children:  A Renewed Call for Primary Prevention Report of the Advisory Committee on Childhood Lead Poisoning Prevention of the Centers for Disease Control and Prevention.  January 4, 2012
2)     Pim de Voogt. LEAD Reviews of Environmental Contamination and Toxicology. Springer. Volume 238

Henüz Yorum Yapılmadı

Yorum Yap

Open chat